Leefstijl voor zwangerschap

Wil je graag zwanger worden dan moet je je leefstijl met drank, roken en junkfood vaarwel zeggen alvorens de test twee streepjes aangeeft. Al ruim voor je zwangerschap moet je lichaam (en geest) namelijk in goede conditie zijn. Dit betekent: geen alcohol, niet roken en geen drugs en ook gezonde voeding en een gezond gewicht. Juist de eerste weken van de zwangerschap zijn de meest kwetsbare en moet elk risico worden vermeden. Vaak is dit ook de periode waarin veel vrouwen nog niet weten dat ze zwanger zijn.

Vanaf het moment van bevruchting van de eicel gaat de embryo zich razendsnel ontwikkelen. Alle belangrijke organen worden gevormd: van hersenen en hart tot ogen en oren. Na zes weken begint het hartje al te kloppen. De eerste twaalf weken is de bevruchte eicel bezig zich te delen, waarna het gaat uitgroeien tot een mensje. De meeste aanlegfouten en afwijkingen komen dan ook tot stand in de eerste twaalf weken van de zwangerschap. Dit kan een miskraam tot gevolg hebben, maar ook een aangeboren afwijking. Meestal betreft het een niet-erfelijke aanlegfout, maar negatieve invloeden zoals alcohol, roken, drugs en overgewicht kunnen het risico vergroten. Waarom zou je dat risico nemen?

Leefstijl tijdens zwangerschap

Zorg er ook voor dat je niet te veel aankomt tijdens je zwangerschap. Niet alleen is het erg onprettig om er na afloop meer dan tien kilo af te moeten zien te krijgen, ook brengt overgewicht de nodige risico’s met zich mee tijdens de zwangerschap. Vooral een BMI van boven de 30 verhoogt het risico op een miskraam, zwangerschapsdiabetes, een verhoogde bloeddruk, een hoog geboortegewicht, zwangerschapsvergiftiging, afwijkingen bij het kindje en babysterfte.

Tijdens je zwangerschap is het dus vanzelfsprekend dat je gezond leeft en blijft leven. Denk niet dat wanneer je de kwetsbare periode van twaalf weken voorbij bent, af en toe een sigaretje of glas wijn wel moet kunnen. Neem de volgende regels in acht:

  • Geen alcohol, sigaretten en drugs: vanzelfsprekend, maar nog steeds houdt niet iedere zwangere zich hieraan. Ook meeroken in de omgeving van een zwangere is schadelijk!
  • Rauwe kazen en melk: staat er ‘lait au cru’ op een kaas, dan mag je het niet eten. Deze kaas is dan namelijk niet gepasteuriseerd en kan de listeria bacterie bevatten die mogelijk schadelijk is voor je kindje. Hetzelfde geldt voor rauwe melk, deze moet eerst gekookt worden.
  • Rauw vlees: eet geen rauw vlees zoals filet american en rosbief. Hierin kan de parasiet toxoplasmose voorkomen die schade kan brengen aan je kindje.
  • Vacuüm verpakte vis: vacuüm verpakte gerookte zalm en surimisticks bijvoorbeeld mag je niet eten, ook hierin kan namelijk de listeria bacterie voorkomen.
  • Rauwkost en fruit: deze moet je extra goed wassen en niet te lang bewaren in de koelkast. Koop het liever vers en eet het direct op.
  • Koffie: drink maximaal vier kopjes koffie per dag. Cafeïne is niet goed voor je kindje. Drink ook liever geen energiedrankjes, hierin zit vaak een enorme hoeveelheid cafeïne, zoals in Red Bull.
  • Lever: eet niet meer dan een keer per dag een voedingsproduct dat lever bevat.
  • Bewegen: probeer zo lang mogelijk te blijven bewegen. Dit kan variëren van sporten tot wandelen.
  • Kattenbak: laat iemand anders de kattenbak schoonmaken of trek handschoenen aan. De ontlasting van katten kan namelijk de parasiet toxoplasmose bevatten. Dit geldt ook voor werken in de tuin. Katten kunnen hun ontlasting achterlaten in de tuin, trek dus handschoenen aan.
  • Kinderboerderij: bezoek je een kinderboerderij tijdens je zwangerschap, kom dan niet in de geitenwei en de stallen. Ook geiten en schapen kunnen de parasiet toxoplasmose dragen, maar ook andere ziektekiemen. Vooral jonge geitjes en lammetjes vormen een risico. Vermijd contact met geiten en schapen, mest, stro en voer, ook van andere dieren. Was sowieso goed je handen.
  • Eet niet voor twee: je hebt ongeveer 15% meer calorieën nodig dan normaal. Eet gewoon volgens de Schijf van Vijf. Laat je niet verleiden om te gaan schansen, na je zwangerschap meer dan tien kilo moeten afvallen is niet leuk! Gemiddeld mag je 12 kilo aankomen tijdens je zwangerschap. Was je ervoor aan de magere kant? Dan mag je meer aankomen. Een voller iemand mag juist minder aankomen.
  • Kruiden: naar het schijnt zouden sommige kruiden schadelijk zijn voor de ongeboren vrucht. Informeer bij twijfel bij je verloskundige en ga in ieder geval niet zelfstandig lopen dokteren met kruiden.
  • Snoepen: snoep niet te veel en vooral niet te veel drop, deze kan namelijk de bloeddruk verhogen.
  • Lijn niet: tijdens het lijnen komen afvalstoffen vrij die schadelijk kunnen zijn voor je kindje. Lijnen tijdens je zwangerschap mag dus niet!

Leefstijl na zwangerschap

Tijdens je zwangerschap maakt je lichaam hormonen als oestrogeen en progesteron aan die zorgen voor een anti-depressie effect. Na de bevalling stopt je lichaam met het aanmaken van deze hormonen en verdwijnen het opgebouwde oestrogeen en progesteron vanzelf uit je lichaam. Dit zorgt voor de beruchte kraamtranen. Geef je borstvoeding, dan zal je je voeding wat moeten aanpassen. Ontzwangeren klinkt als een modeterm, maar is geen fabeltje. Je lichaam heeft op eigen kracht een heel nieuw mensje gebouwd! Logisch dus dat het weer even duurt voordat je weer de oude bent. Tot een jaar na de bevalling, en zelfs daarna, kan je last hebben van:

  • Sneller moe: je lichaam moet na de zwangerschap en bevalling weer op haar oude energieniveau komen. Dit heeft tijd nodig.
  • Verhoogde lichaamstemperatuur: je hebt het sneller warm, last van (nacht)zweten of opvliegers. Soms kan je hierdoor ook last hebben van duizeligheid of hoofdpijn.
  • Haaruitval: tijdens je zwangerschap zorgen hormonen ervoor dat je vrijwel geen haar verliest. Na je zwangerschap verlies je deze haren alsnog. Neemt het echt ernstige vormen aan stap dan naar de huisarts. Vitamine B12 kan nog weleens helpen. Laat je echter niet verleiden tot allerlei dure veelbelovende middeltjes.
  • Vergeetachtigheid: moet je echt alles opschrijven? Geen zorgen, zodra je hormoonhuishouding weer op orde is verdwijnt daarmee ook de vergeetachtigheid. Schrijf tot die tijd gewoon alles op.
  • Emotioneler: je bent gevoeliger voor spanning en stress, huilt sneller of bent misschien zelfs opgefokt.
  • Slaapproblemen: je komt moeilijk in slaap of slaapt onrustig of licht.
  • Darmklachten: mogelijk heb je last van een moeilijke stoelgang. Vezelrijke voeding helpt.
  • Moe: dit kan ook komen door ijzergebrek. Laat dit bij vermoeden eens controleren.
  • Postpartum depressie: bedenk dat het niet altijd een ‘roze wolk’ is. Mocht je echt last krijgen van een depressie, wees dan niet bang om hulp in te schakelen.
  • Schildklierproblemen: tijdens de zwangerschap zorgt het hormoon HCG ervoor dat de productie van schildklierhormonen wordt verhoogd. Na de bevalling hoort alles weer terug te zakken tot het normale niveau, gebeurt dit niet dan kan dit mogelijk zorgen voor een postpartum thyroiditis.
  • Premenstrueel Syndroom (PMS): dit ontstaat meestal bij vrouwen van onder de twintig en boven de dertig of na een zwangerschap en wordt gekenmerkt door hevige klachten rondom de menstruatie.

Al met al ben je dus wel twee jaar bezig met zwangeren! Tel daarbij de zorg op voor je baby, je werk, je huishouden, je sociale contacten, je hobby’s, quality time met je partner en je hebt het gevoel aan chronisch tijdgebrek te lijden. Gun jezelf dus ook quality time en draag de zorg eens over aan een ander en laat de troep eens de troep. Maar vergeet nooit gezond te blijven eten en jezelf goed te verzorgen. Opofferen is onnodig en ongezond!