Minder zout? Daar hebben de meesten weinig trek in. Wie heeft er nu zin in een flauwe hap? Van alle ingrediënten is zout misschien wel de belangrijkste smaakmaker. Waarschijnlijk weet je wel dat te veel zout niet goed voor je is. Maar waarom precies? En wat is te veel?

Zout zit in zowat alles wat je koopt in de supermarkt. Dat zou je pas goed doorhebben als je bijvoorbeeld eens een zoutloze boterham at. Niet erg lekker. Omdat vrijwel alles al zout bevat heb je eigenlijk weinig tot geen extra zout nodig in je maaltijden. Om precies te zijn is in totaal 6 gram zout per dag voldoende. Nu krijgen we gemiddeld 80 procent van dat zout al binnen via het bewerkte eten en drinken wat we kopen. De overige 20 procent mogen we zelf toevoegen. Het zal niet verbazen dat de gemiddelde Nederlander te veel zout binnenkrijgt met 10 tot 12 gram per dag.

Verborgen zouten

Van nature zit er niet zoveel zout in eten. De fabrikanten zouten er dus lustig op los. Waarom? De houdbaarheid verlengen, nodig bij de bereiding en de juiste structuur bereiken luiden als voornaamste redenen. Van sommige producten proef je wel overduidelijk dat er veel zout in zit, zoals bepaalde vlees- en kaasproducten, pizza’s en chips. Maar vaak is het helemaal niet zo duidelijk, zoals bij kant-en-klaarmaaltijden, roomijs, koekjes of gebak.

Op het etiket staat dan wel de hoeveelheid zout, maar ga jij al rekenend door de supermarkt? Vaak staat op het etiket ook het zoutgehalte vermeld als natrium per 100 gram, maar natrium en zout zijn niet hetzelfde. Natrium zit in zout en is verantwoordelijk voor de hoge bloeddruk. 0,4 gram natrium is gelijk aan 1 gram keukenzout, oftewel de hoeveelheid natrium keer 2,5 is de hoeveelheid zout.

“Per 100 gram dus zoveel gram natrium, is zoveel gram zout en ik eet hiervan zoveel gram per dag, met de hoeveelheden van de andere producten zit ik nu dus op een totaal van….”

Daar is geen beginnen aan natuurlijk. Daarom is het altijd nogal een loze waarschuwing: ‘Eet minder zout!’ Hoe dan? Een goede ontwikkeling is het zogeheten verkeerslichtsysteem dat nu in opkomst is. De hoeveelheid vetten, zout en suiker wordt dan aangegeven met een kleur: groen is laag, oranje gemiddeld en rood hoog. In een oogopslag weet elke consument dus of hij een gezond product koopt. Uiteraard protesteren veel levensmiddelenfabrikanten hier hevig tegen.

Hoe eet je minder zout?

Het verkeerslichtsysteem is natuurlijk niet dè oplossing, maar een hulpmiddel. Het blijft natuurlijk zaak zelf enigszins je eigen voedselexpert te zijn. De producten waar je beter niet te veel van kan eten zijn:

  • Zoutige snacks
  • Pizza
  • Kant-en-klaarmaaltijden
  • Soep
  • Rookworst
  • Jus en sauzen
  • Snacks, zoals een loempia of kroket
  • Kaas
  • Broodbeleg
  • Brood
  • Vis

Strooi daarnaast ook spaarzaam met het zoutvaatje over je maaltijden. Sojasaus is een erg goed alternatief voor zout. Probeer het ook eens door de salade, smaakt prima! Drink je daarnaast ook nog eens minimaal 1,5 liter water per dag, dan is de kans dat je te veel zout binnen krijgt erg klein!

Soorten zout

Met of zonder jodium? Pak jij ook maar wat uit de schappen? Of misschien dacht je aan de jodium die je vroeger bij je pleister kreeg. De volgende soorten zout zijn verkrijgbaar:

  • Keukenzout met jodium: een weldaad eigenlijk, want dit voorkomt dat we te weinig jodium binnenkrijgen.
  • Jozo bewust, Lo Salt: een deel natrium is hierbij vervangen door kalium en magnesium. Niet geschikt als je slechte nieren hebt of plaspillen of ontstekingsremmers gebruikt!
  • Zeezout: hip en culinair tegenwoordig “Met echt zeezout” prijkt er op de verpakking. Zeezout is nagenoeg hetzelfde als keukenzout, maar dan zonder jodium. Zo hip is het dus eigenlijk niet.

Zout wordt gewonnen uit de natuur, het komt voor in de grond als steenzout op plaatsen waar in het verleden binnenzeeën zijn opgedroogd. Het is ook de belangrijkste component van de opgeloste stoffen in zeewater en wordt ook daaruit direct door verdamping van het water gewonnen.

Waarom is te veel zout slecht?

Te veel zout is niet goed voor je, het kan leiden tot:

  • Te hoge bloeddruk
  • Oedeem: te veel vocht in je lichaam of ongelijk verdeeld
  • Nierproblemen. Denk aan nierstenen. Zout wordt door je nieren gefilterd en komt daarna in je bloed terecht. Overbelast je nieren dus niet te veel.
  • Hart- en vaatproblemen
  • Maagkanker
  • Botontkalking

Zout is ook gezond

We zouden het bijna vergeten, zout heeft ook goede eigenschappen. Zout is namelijk belangrijk voor de zenuwprikkelingen vanuit je hersenen die opdracht geven aan onder andere spierbewegingen. Met te weinig zout in ons lichaam voelen we ons daadwerkelijk flauw en slap. Ook speelt zout een rol bij de vochtbalans in ons lichaam en het regelen van de bloeddruk. Angst om te weinig zout binnen te krijgen hoef je als supermarktganger echter niet te hebben, behalve als je zeer veel en langdurig zou zweten.