Een puistje hebben we allemaal weleens (gehad). Vooral in de puberteit komt het geregeld voor en bij vrouwen tijdens de menstruatie. Verschijnen ze buiten deze fasen, dan wordt het lastiger en vaak beschamender. Wat zijn de oorzaken en wat doe je eraan?

Heb je als volwassen vrouw last van acne, denk dan niet dat je de enige bent. Ook al ben je de enige in de collegebanken of op de werkvloer! Het komt vaker voor dan je denkt: ongeveer 20 procent van de mensen die lijden aan acne zijn volwassenen. Mensen die al zeer aan acne lijden of hebben geleden, kunnen daar zelfs littekens (bijvoorbeeld putjes) aan overhouden. Ernstige acne kan zelfs het sociale leven van iemand dusdanig verstoren, door schaamte en onzekerheid. Het kan zijn dat je je onzeker of ongelukkig voelt door al die puistjes. Of dat je je ervoor schaamt en er somber van wordt.

Wat is acne precies?

Acne is een verzamelnaam van enige, onderling verschillende huidaandoeningen, die alle te herkennen zijn aan het optreden van puistjes. De mee-eters die je vast weleens op je neus en kin hebt gespot zijn vaak het begin van acne. overmatige talgproductie Mee-eters zijn talg en dode cellen die vast zijn komen te zitten in een porie en zich met bacteriën mengen. Blootstelling aan lucht zorgt ervoor dat mee-eters zwart worden. Raken ze ontstoken, dan ontstaan er rode puistjes die zich, als ze geïnfecteerd raken, ontwikkelen tot een met witte pus gevulde puist. Acne komt het meest voor op de schouders, armen, nek en het gezicht.

Oorzaken acne

Acne begint ongeveer bij het intreden van de puberteit en komt het meest voor tussen de vijftien en vijfentwintig jaar. Bij meisjes ontstaat acne vaak eerder, al rond hun achtste soms. Bij jongens meestal pas rond hun veertiende. Waarom de een er meer last van heeft dan de ander is onduidelijk. Deze huidaandoening is onschuldig, maar kan sociaal gezien lastig zijn. Bij mannen is acne vaak veel ernstiger dan bij vrouwen. Dit komt doordat de overmatige talgproductie wordt gestimuleerd door de mannelijke hormonen androgenen. Of acne ook komt door bepaalde voeding, roken of stress is lastig te zeggen. Veel artsen zeggen van niet, maar het kan nooit kwaad mogelijk andere invloeden even op een rijtje te zetten:

  • Stress: sowieso een veel voorkomende oorzaak van lichamelijke klachten. Dit geldt ook voor acne na de pubertijd. Het wordt wel gezien als de belangrijkste oorzaak. In stressvolle situaties activeren de hersenen het zenuwstelsel dat daarop signalen doorstuurt naar de rest van het lichaam. Het lichaam reageert hierop met een hormonale vrijlating uit de bijnieren en vettige afscheidingen uit de talgklieren.
  • Hormonen: “Na je puberteit is het over!” zei je moeder misschien bemoedigend. Helaas bleef de acne. Hormonen en erfelijkheid spelen mogelijk een rol. Bij sommigen ontstaat acne juist na hun twintigste levensjaar en met pech hebben ze er na hun dertigste nog last van. Overmatige talgproductie wordt gestimuleerd door de mannelijke hormonen androgenen, die een vrouwenlichaam meer aanmaakt tijdens de menstruatie, de ovulatie, zwangerschap en een bevalling.
  • Roken: roken is altijd slecht en zeker ook voor je huid. Door de chemische stoffen die door roken het lichaam binnendringen, wordt de bloedcirculatie naar de huidcellen beperkt. Het herstellend vermogen van de huid verslechtert. Poriën raken makkelijker verstopt en de groei van bacteriën wordt bevorderd.
  • Omgevingsfactoren: blootstelling van de huid aan luchtverontreiniging en luchtvochtigheid kan ook bijdragen aan acne.
  • Cosmetica: ook gebruik van teveel en/of de verkeerde cosmetica kan bijdragen aan acne. Denk bijvoorbeeld aan een voor jouw huid te vette foundation met ongunstige ingrediënten. Je huid raakt geïrriteerd en reageert door extra bescherming op te bouwen: meer dode cellen worden bijeen gebracht aan de oppervlakte en de poriën raken verstopt.

Veel chocolade gegeten?

Dat je puisten krijgt doordat je je flink te buiten bent gegaan aan chocolade blijft een hardnekkig fabel in de wereld. Behalve dat chocolade goed is vanwege de bloedverdunnende eigenschappen, is het ook nog eens geen oorzaak van acne. Uiteraard hebben we het hier wel over pure chocolade en niet over een Mars. Hoe geweldig is dat! Hoewel, nu er een oorzaak wegvalt wordt het misschien nog lastiger acne te bestrijden. Bestaat er überhaupt wel een relatie tussen voedsel en acne?

Beweerd wordt wel dat het overmatig drinken en eten van melkproducten acne verergeren. Dit omdat melkproducten hormoonachtige stoffen bevatten. Ook voeding met veel suiker zou, door de aanmaak van insuline, de productie van androgenen stimulerenen en daardoor de talgproductie. Het drinken van cafeïne houdende koffie en thee bevordert de productie van cortisol dat bekend staat als stresshormoon, dat weer bij zou dragen aan acne.

Wat doe je tegen acne?

Na alle mogelijke oorzaken willen we vooral graag weten wat we tegen acne kunnen doen. Wat je in ieder geval niet moet doen, hoe verleidelijk ook, is puisten uitknijpen. Het is beter van niet, aangezien er op den duur littekens kunnen ontstaan. Wat je ook nooit moet doen, ook verleidelijk, is acne bedekken met cosmetica. Dit maakt het mogelijk nog erger. Overmatig wassen en hard wrijven is ook niet onverstandig. Dat irriteert je huid alleen maar. Beter is je huid juist zoveel mogelijk met rust te laten, te wassen met lauw water en zachtjes droog te deppen.

Clearasil staat waarschijnlijk nog wel in je geheugen gegrift. Had je als puber last van acne, dan moest je aan de Clearasil! Misschien verleidelijk om ook als volwassene hier naar te grijpen. Maar beter van niet. Deze producten zijn speciaal voor een zeer jonge huid en vaak te agressief voor een volwassen of oudere huid. Doordat je huid minder elastisch is kan je je huid namelijk ook beschadigen. Maar wat gebruik je dan? Voor volwassenen zijn er maar weinig producten tegen acne.

Ook zonlicht helpt overigens niet tegen acne. In combinatie met een vochtige omgeving kan zonlicht acne zelfs verergeren.

Voorgeschreven middelen tegen acne

Voordat je een eeuwigheid wacht tot de acne vanzelf verdwijnt of zelf oplossingen uitprobeert, stap gewoon naar je huisarts of dermatoloog. Deze huidspecialist ziet meestal al snel waar het probleem zit en wat je eraan kan doen. Bovendien bieden zij naast een goede behandeling ook vaak huidverzorgingsproducten aan. Zo weet je zeker dat je de juiste producten gebruikt en je je huid niet onnodig schade toebrengt.

De volgende middelen worden vaak gebruikt om acne te behandelen. Het beste is om deze niet op eigen houtje te gaan proberen, maar in overleg met je huisarts of dermatoloog.

  • Benzoylperoxide: meestal gel. Helpt tegen puistjes. Het gaat de verdikking van de bovenste huidlaag tegen, remt de ontsteking en de groei van bacteriën. In het begin kan je huid er rood, branderig of schilferig worden. Resultaat zie je na enkele weken.
  • Tretinoine: crème of lotion, in verschillende sterktes. Helpt tegen mee-eters en puistjes. Ook hierbij zie je pas resultaat na enkele weken. Dit middel mag niet gebruikt worden tijdens zwangerschap of borstvoeding.
  • Salicylzuur: een zuur met een scrubbende werking door de keratolytische werking (de bovenste huidlagen schilferen versneld af. Geneest de verstopte poriën vanaf het begin.
  • Zwavel en resorcinol: lotion, vaak met huidskleur om tegelijkertijd oneffenheden te verdoezelen. Hebben zowel een kertolytische als antibacteriële werking. Zwavel werkt vooral goed tegen een roodachtige of rode huid.

Helpen deze middelen niet, dan kan een dermatoloog je misschien een sterker product voorschrijven, zoals retinolzuur.

Lees verder

Ga terug naar het menu gezicht om meer te lezen.