‘Je bent helemaal niet zo bruin.’
‘Nee en daar ben ik trots op.’
‘Huh?’

Behalve dat een vakantie meer mag inhouden dan gegrild worden op het strand is veel zon ook zeker niet goed voor je huid en je gezondheid. Misschien wel voor de aanmaak van vitamine D, maar die heb je al in een kwartier binnen. Urenlang zonnebaden en vooral onvoldoende beschermd draagt namelijk in hoge mate bij aan huidveroudering, dus rimpels en pigmentvlekken, en verhoogt de kans op huidkanker. Men zegt dan ook wel: ‘We worden niet ouder, we beschadigen door de zon’. Veel mensen moeten deze zomer nog op vakantie gaan. Hoog tijd dus voor een opfrissertje over zonnebescherming!

Huidkanker

Behalve het esthetische aspect is de kans op huidkanker ook een reden om jezelf optimaal te beschermen tegen de zon, 90% van de gevallen wordt namelijk veroorzaakt door de zon. Nederland had in 2013 het hoogste aantal nieuwe gevallen van huidkanker (melanoom) van alle landen van de Europese Unie (bron: Nationaal Kompas). Hoe dat nou kan in zo’n koud kikkerlandje? Omdat de zon hier niet vaak schijnt en veel mensen denken dat het zo’n vaart niet loopt. Maar UVA-stralen komen dwars door glas en wolken heen en zijn een groot deel van het jaar aanwezig. Zonnebrandcrème zou je dus eigenlijk altijd moet gebruiken. Tel daarbij de weken bakken aan een Spaanse Costa op, waarvan veel mensen denken dat het prima kan die paar weken per jaar. Ook het huidtype 1 – dus het lichte type – dat extra gevoelig is voor zonneschade komt hier veel voor. De ergste schade lopen we op als kind.

Welke factor (SPF)?

Wat betekent eigenlijk factor, oftewel SPF (Sun Protection Factor)? Globaal uitgelegd kan je met bijvoorbeeld een SPF 15 vijftien keer langer in de zon blijven dan normaal. SPF 15 beschermt voor ongeveer 93-94%, SPF 30 ongeveer 97% en SPF 50 ongeveer 98-99%. Zoveel verschil zit er dus niet tussen de factors. Je regelmatig insmeren is dus minstens zo belangrijk als de juiste factor. Smeer elke twee uur zeker en ook na elke zwembeurt, want hoe leuk ook aangeprezen: geen enkele zonnebrandcrème is waterproof. Denk niet in de trant van: ik gebruik een zo laag mogelijke factor op het heetst van de dag, want ik heb maar een week en wil zo bruin mogelijk terugkomen. Of: een hoge factor betekent dat ik me de rest van de dag niet meer hoef in te smeren. Gebruik ook zeker geen olie wil je niet gebraden worden als een worstje.

Welke factor je gebruikt heeft te maken met je huidtype. Welk huidtype heb jij?

Huidtype

Aan je huidtype kan je met het daaraan gekoppelde ‘zonkrachtgetal’ eenvoudig berekenen hoe lang je in de zon mag blijven. Voor de actuele zonkracht kijk je op KNMI.nl. De zonkracht ligt tussen de 1 en 10. Hoe hoger het getal, hoe meer je huid aan UV-straling blootstaat. De zonkracht vertelt dus de hoeveelheid UV-straling in het zonlicht die de aarde bereikt en dus jouw huid. Het aantal minuten dat je per dag onbeschermd in de zon mag doorbrengen is je zonkrachtgetal gedeeld door de zonkracht. Een hele berekening dus voordat je de zon in gaat!

Huidtype 1: je huid verbrandt snel en je wordt ook niet bruin. Je hebt een bleke huid met sproeten, rossig of lichtblond haar en blauwe ogen. Zonkrachtgetal: 60
Huidtype 2: je huid verbrandt redelijk snel en bruint langzaam. Je hebt een lichte huid, blond haar en lichte ogen. Zonkrachtgetal: 100
Huidtype 3: je huid verbrandt soms en bruint gemakkelijk. Je huid is licht getint, je haar donkerblond tot bruin en de kans is groot dat je donkere ogen hebt. Zonkrachtgetal: 200
Huidtype 4: je huid verbrandt zelden en bruint zeer snel. Je hebt een getinte huid, donker haar en donkere ogen. Zonkrachtgetal: 300

Een van nature donkere huid heeft dus ook bescherming nodig.

UV-straling

UVA, UVB, wat is het? Zonlicht kan je indelen in drie soorten straling, namelijk infrarode straling (warmte), het zichtbare licht en ultraviolette straling (UV-straling). Die laatste zorgt voor huidveroudering. UV-straling kan je weer indelen in drie soorten: UV-C straling heeft de kortste golflengte en wordt tegengehouden door de ozonlaag, UV-B straling bereikt de aarde wel, evenals UV-A straling die de langste golflengte heeft.

UVB dringt door tot de bovenste laag van onze huid. Hierdoor kan je verbranden, maar ook zorgt het voor de aanmaak van vitamine D, alleen is hiervoor hooguit 15 minuten zon buiten het heetst van de dag voldoende. UV-B straling veroorzaakt vrije radicalen die de cellen in de huid kunnen beschadigen. Ook het DNA in de huid kan beschadigd raken, wat een oorzaak kan zijn voor het ontstaan van huidkanker. UV-A straling dringt nog dieper in de huid door. Bij beschadiging verliest de huid elasticiteit en ontstaan er dus rimpels. UV-A zorgt voor 95% van de huidveroudering en wordt niet tegengehouden door glas of wolken. Ook speelt UV-A een belangrijke rol bij huidkanker.

Blijf tussen 12:00 en 15:00 uur liever uit de zon. Draag verder een zonnebril, iets over je schouders en een hoed. Vergeet ook je parasol niet!

Welk type zonnebrandcrème?

Door de zee aan zonnebrandcrèmes die je bij de drogist ziet, weet je al snel niet meer welke je moet kopen en dus pak je er maar een met de juiste factor en die lekker ruikt. Herkenbaar? Laat parfum nu net een van de ingrediënten zijn die niet goed zijn voor je huid. Grofweg bestaan er zonnebrandcrèmes met chemische en fysische filters. Chemische filters trekken in de huid en absorberen daar de UV-straling. Fysische filters leggen een laagje op je huid en ‘weerkaatsen’ het licht, waardoor ze meestal de bekende witte waas achterlaten op je huid. Sommige chemische filters zouden in het bloed terecht kunnen komen, uiteindelijk huidcellen beschadigen of de huid irriteren met als gevolg huidveroudering. Voorbeelden van chemische filters zijn: oxybenzone, octyl methoxycinnamate, octocrylene en avobenzone.

Fysische filters zijn dus beter, dit zijn bijvoorbeeld titaniumoxide en zinkoxide. Doordat ze op de huid blijven liggen kunnen ze niet in je lichaam terecht komen en veroorzaken ook vrijwel nooit een allergische reactie. Lees meer over irriterende ingrediënten die je beter kunt vermijden.

Smeer ook een dikke laag en gebruik liever geen spray. Koop ook elk jaar een nieuwe zonnebrandcrème, hoe jammer ook van die nog halfvolle tube. Je wilt namelijk zeker weten dat de ingrediënten nog optimaal hun werk doen!